W poprzednim tekście w bardzo ogólnikowy sposób przedstawiłem rolę regulaminu i podstawowe zasady jego wykładni. Wiemy już skąd regulamin się wziął i dlaczego obowiązuje. Ba! wiemy nawet dlaczego jest dość obszerny, znamy też podstawowe konstrukcje przepisów, co pozwoli nam dokonywać podstawowej wykładni. Dzisiaj przejdziemy do zagadnień ustrojowych i przeanalizujemy sobie strukturę władz żużlowych, twórców regulaminu, instytucje orzekające, a także władze zwierzchnie i nadzorujące. Materiału jest sporo, przejdźmy więc do konkretów.

 

1. Minister Sportu

Wielu z Was zapewne przeciera teraz oczy albo zastanawia się kiedy ostatnio słyszeliśmy o rzeczywistej interwencji Ministra Sportu w naszą kochaną dyscyplinę? Prawda jest taka, że umocowanie Ministra Sportu nie jest zbyt mocne, gdyż ustawodawca w Ustawie o Sporcie przyjął zasadę autonomiczności związków sportowych. Minister Sportu sprawuje więc zaledwie elementarny nadzór nad działalnością związku.

Zgodnie z Ustawą o Sporcie do kompetencji Ministra Sportu należy :

a) w zakresie konieczności uzyskania zgody na działalność :

– wydawanie zgody na powstanie związku sportowego (art. 7 ustawy), utworzenia Ligii (art. 15 ust 6 ustawy)

– zatwierdzanie statutu związku sportowego (art. 21 ustawy)

b) kompetencje nadzorcze

– nadzór nad działalnością związku sportowego z wyłączeniem orzeczeń dyscyplinarnych i regulaminowych (art. 16 ustawy)

– nakładanie kar na związek sportowy za naruszenie przez niego prawa lub statutu. (art. 22 i 23)

– wyznaczanie lekarzy mogących wydawać orzeczenia lekarskie w sprawie możliwości uprawiania sportu,

c) kompetencje wspierające

– możliwość dofinansować uprawianie, działalność lub promocję dyscypliny sportowej (art. 29 ustawy)

Jak widać kompetencje Ministra Sportu nie są zbyt szerokie, jednakże decydujące dla kształtu uprawnień i działalności związków sportowych. Chciałbym tutaj przede wszystkim zwrócić uwagę na kompetencje związane z nadzorem, gdyż w toku działalności związku to właśnie one nabierają największego znaczenia.

Ochronie Ministra Sportu podlega działalność związku sportowego ale tylko w zakresie zgodności tej działalności z powszechnie obowiązującym prawem i statutem związku. Oznacza to, że Minister Sportu nie może być kolejną instancją w postępowaniu dyscyplinarnym, nie może również stanowić o zmianach regulaminu. Jedynym przypadkiem, gdzie Minister Sportu może interweniować jest niezgodność regulaminu lub działania związku z obowiązującym prawem lub statutem. Oczywiście, nie oznacza to, że Minister Sportu może do regulaminu sportu żużlowego włączyć obowiązek posiadania lusterek, kierunkowskazów, a po każdym upadku zawiadamiany będzie prokurator w celu sprawdzenia czy nie doszło do naruszenia art. 156 i 157 Kodeksu Karnego (spowodowanie uszczerbku na zdrowiu). Dotyczy to raczej kwestii organizacyjnych, finansowych itp. Zagadnień, które wynikają z działalności związku a nie z istoty danej dyscypliny sportu.

 

2. Fédération Internationale de Motocyclisme

Czyli po „naszemu” FIM. Wiele osób często zastanawia się czym FIM tak w zasadzie jest – wiele się o tej organizacji mówi, a niewiele się o niej wie.

FIM to powstała w 1904 roku międzynarodowa organizacja zrzeszająca związki motorowe. To oczywiście ogromny skrót, jednak moim zdaniem dobrze oddaje to, czym w ogóle FIM jest. Związek motorowy nie musi do FIM należeć – nikt nie może tego od niego wymagać. W Polsce związek sportowy podlega tylko wspomnianej wcześniej kontroli Ministra Sportu. Dlaczego więc związki motorowe całego świata „garną” się do FIM?

Przede wszystkim dlatego, że FIM organizuje imprezy rangi międzynarodowej – takie jak SGP czy DMŚ. To taki odpowiednik UEFA w piłce nożnej – aby uczestniczyć rozgrywkach FIM związek musi być jego członkiem. Oznacza to, że gdyby PZMot zrezygnował z członkostwa w FIM, Polska reprezentacja straciłaby prawo do startu w rozgrywkach międzynarodowych organizowanych przez tę organizację, co z pewnością odbiłoby się na prestiżu związku.

Siłę nadzoru i władzy nad członkami federacji FIM zyskał przez tego właśnie rodzaju zależność. Nie jest to władza zwierzchnia w czystym ujęciu prawnym – podporządkowanie się decyzjom i orzeczeniom FIM wynika z umowy zawartej pomiędzy tą organizacją a związkiem sportowym. Troszkę to przypomina konstrukcję, jaka została zastosowana w Unii Europejskiej – nie musisz z nami być, ale jeśli chcesz, to musisz się nam podporządkować.

 

3. Polski Związek Motorowy         

PZMot (lub PZM) to już prawdziwie Polski twór. Powstał w 1950 roku jako związek stowarzyszeń sportowych, choć sam jest związkiem sportowym w ujęciu Ustawy o Sporcie. PZMot jest organizacją najwyżej postawioną w hierarchii związków sportowych dla każdego sportu motorowego – w tym dla żużla.

Przyjrzyjmy się statutowi PZMotu, który, jak już wiemy, musi być zgodny z prawem powszechnym, zostać stworzony w czasie rejestracji związku i zostać zaakceptowany przez Ministra Sportu. Całość tekstu można znaleźć pod tym adresem : http://www.pzm.pl/o-nas/statut-polskiego-zwiazku-motorowego , jednak ja chciałbym wskazać na kilak zagadnień ważnych z perspektywy sportu żużlowego i naszej analizy :

– Polski Związek Motorowy jest związkiem sportowym w sportach motorowych, w tym : (…) w sporcie żużlowym (§4 Statutu)

– Celem Związku jest (…) rozwój sportów motorowych (§8 Statutu)

– Związek realizuje swoje cele w szczególności poprzez : (…)  organizowanie zawodów i imprez (§9 Statutu)

- Związek posiada wyłączne prawo do:

a) organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w sportach motorowych,

b) Ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych w sportach motorowych;

c) Powoływanie kadry narodowej w sportach motorowych; (…)

d) Reprezentowania sportów motorowych w organizacjach międzynarodowych.

Zwłaszcza ostatni zacytowany przepis ma ogromne znaczenie. Wskazuje on bowiem na absolutną i najwyższą władzę w zakresie sportów motorowych w Polsce. To właśnie PZMot jest najważniejszą instytucją w Polskim Sporcie Żużlowym. Jest najwyższą władzą prawodawczą, ma „w ręku” władze wykonawczą, a statutowy organ orzeczniczy – jakim jest Trybunał PZMot – stanowi najwyższą instancję sądową w sportach motorowych (O hierarchii żużlowego „sądownictwa” będzie mowa w innym artykule).

W związku z tym to PZMot należy uznać za główną siłę i najwyższą władzę Polskiego żużla.

 

4. Główna Komisja Sportu Żużlowego

Główna Komisja Sportu Żużlowego jest organem który nie posiada ani autonomii, ani nawet własnej osobowości prawnej. Nie jest także podmiotem w stosunku do Ustawy o Sporcie. Czym więc jest?

Otóż GKSŻ jest organem wewnętrznym PZMot. Oznacza to, że w zasadzie nie jest on autonomiczny, a zakres jego obowiązków wyznacza PZMot – to także PZMot jest jedynym uprawnionym do stanowienia regulaminów itp. – może jednak upoważnić do tego GKSŻ co oczywiście w większości przypadków czyni. Zakres autonomii i suwerenności GKSŻ wyznaczony jest jednak „widzimisię” Związku.

Głównym środkiem komunikacji GKSŻ ze światem są komunikaty. Z ich treści można wywnioskować czym Komisja się zajmuje – czyli w zasadzie wszystkimi kwestiami organizacyjnymi rozgrywek żużlowych. GKSŻ zajmuje się Polskim speedwayem w pełnym zakresie – od tak błahych spraw jak nazwy rozgrywek, poprzez określenie listy komisarzy torów czy ustalenia przynależności klubowej zawodników aż po publikowanie regulaminów rozgrywek. Dodatkowo stosowne organy GKSŻ zajmują się orzekaniem w pierwszej instancji w sprawach dyscyplinarnych i regulaminowych. Ich kompetencje są więc bardzo szerokie, a sam organ kluczowy dla funkcjonowania żużla w Polsce.

Powyższy tekst jest oczywiście ogromnym skrótem i zaledwie wprowadzeniem do dalszej analizy regulaminu. Kwestia uprawnień i kompetencji GKSŻ czy PZMot będzie często poruszana w tekstach dotyczących postępowania dyscyplinarnego czy postępowania związanego z tworzeniem regulaminów. Dlatego dziś nie będę już Cię, drogi czytelniku, męczył, by potem się nie powtarzać. Warto jednak byś wymienione w tym tekście podstawy sobie przyswoił i zapamiętał – będzie to nasza baza do dalszej analizy zagadnień związanych z ustrojem władz w żużlu.

Kategorie i tagi: Liga polska, Regulaminowo, , , ,